Bobandana 6 februari 1976
Shasha 7 februari 1977
Bobandana 16 februari 1977
St-Eduard 1 oktober 1980
Zobia 7 mei 1991
Zobia 7 mei 1991 (2)
Shasha 26 april 1994
Shasha 26 april 1994 (2)
1. Alles vernietigend lavaveld onder de vulkaan - 2. Stad Goma, 1976 - 3. Zicht van boven op de rand van de krater van de vulkaan Nyirangongo
Vervolg
We zijn genaderd tot op ongeveer 100 meter. Dichterbij was het te warm, want de onderkant van de toorts was gewoon vloeibare lava. Een berg was zich aan het vormen, met een breuk aan de linkerkant waaruit een dikke stroom lava vloeide. Dat was nog maar een voorspel: op 6 januari heeft ook de Nyirangongo gekraakt. En het is omdat in de krater de lava vrij naar boven kan en dat zo de druk kan uitgewerkt worden, dat het geen echte catastrofegeworden is. Al met al was de druk nog zo groot dat er bijna aan de voet en juist boven Kibati en het kamp van de gidsen, twee of drie breuken verschenen. En door die breuken is de Nyirangongo leeg gelopen. Een enorme hoeveelheid lava stormt dus van de berg af. Ik denk dat vijf minuten later Kibati al verdwenen was onder de lava. En dan trekt de stroom gewoon in de richting van Goma, de weg volgend. Dan een uitloper in de richting van Gisenyi en een andere in de richting van het vliegveld van Goma. Goma was intussen in paniek en ook ìleeggelopenî (ìles autoritÈs d'abordî). Nu is het een geluk dat het na een uur of vier gedaan was: van ongeveer 10 uur tot 2 uur. De lavastroom was inmiddels praktisch halfweg Goma. In totaal een honderdtal doden, veel hutten en velden van de kaart geveegd en 5000 daklozen. Die gaan nu geÔnstalleerd worden in een ander gebied van de Kivu, ten noorden van SakÈ. Het landschap herkent men niet meer. Er is al een nieuwe weg getrokken, gewoon over de lava, die hier en daar nog rookt. En daarmee is ook de grote attractie van de Kivu, de lava van de Nyira in contact met de atmosfeer, misschien voor goed ten einde. Die vulkaan is leeg; naar het schijnt is de lava 900 meter gezakt. En volgens mij is de Nyirangongo nu gevaarlijker dan voorheen, want in de krater kan zich nu een stop vormen van stenen en gestolde lava. Als de druk van de lava nu nog eens verhoogt, dan kan hij niet meer weg. En zo zou de Nyirangongo wel kunnen barsten. Misschien volgende week, of de volgende eeuw, of binnen een miljoen jaren of misschien tegen de tijd dat de kiekens tanden krijgen, 't is te zeggen nooit. De grote vulkanologen, die van Parijs en vooral die van Japan, die de Nyira kwamen observeren, kunnen er ook niet meer over zeggen. Ik heb geÔnformeerd of men de Nyira nog kan of mag bestijgen. Voorlopig is het verboden, niet uit vrees voor een uitbarsting, maar omdat men denkt dat de berg lelijk gekraakt heeft en hier en daar stukken loshangen. Ik vind dat ze wat overdrijven en ik zou nog wel eens naar boven willen. De krater, al is hij nu leeg, blijft even indrukwekkend (en per slot van rekening ben ik nog maar tien keer op die berg geweest). Maar nu is er de Marura. Verleden week zijn we nog eens gaan kijken en we zijn daar blijven slapen. 's Nachts is het een geweldig vuurwerk: de berg is gegroeid en is nu 100 · 150 meter hoog. Het is niet meer de toorts van in 't begin, omdat de flank het zicht belemmert. Maar zowat iedere seconde is er een explosie. Stukken steen en lava vliegen dan gemakkelijk 100· 200 meter de lucht in. Overdag ziet ge niet veel, maar tegen de avond zijn die stukken allemaal rood gloeiend en de flank ligt dan ook vol vuur. Iets om naar te kijken. Een lavastroom komt nu niet meer uit de krater, maar wel helemaal rechts en aan de voet van de vulkaan. Als men voorzichtig is kan men daar helemaal rond om gaan en naderen tot drie meter. Dichterbij wordt het te warm en te ongezond omwille van de gasuitwasemingen. Misschien ga ik er over enkele dagen weer naartoe, met de leerlingen. Zelfs Gerard scheen goesting te hebben om er naartoe te trekken, maar met zijn slecht been heeft hij er toch maar aan verzaakt. Voor de toeristische instanties in Goma (de vulkaan ligt in het gebied van het Virungapark) is dit natuurlijk een reuzenzaak. Nu de eerste week hebben ze de toegangsprijs dan ook verdubbeld. En nu Louis ben ik uitgepraat. Ook bijna leeggelopen. Ik ga dus eindigen met de beste groeten, ook van Gerard en Asila aan u en Jan en familieleden.
Tot wederschrijven.
Fons
Mijn adres: Alphonse Pairoux, Institut Luanga - Bobandana - B.P. 50 - Goma
